مقدمه: تأمین آب شرب شهرهای بزرگ استان مازندران به دغدغه اصلی تصمیم‌گیرندگان این حوضه تبدیل شده است. در این راستا، یکی از روش‌های مناسب برای جبران بخشی از کمبود آب مورد نیاز شرب شهرهای بابل، بابلسروفریدونکنار، احداث سد برروی رودخانه کلارود در جنوب شهرستان بابل می‌باشد. روش­: در این پژوهش به ارزیابی اثرات زیست‌محیطی احداث س کلارود پرداخته شد. روش‌های متفاوتی برای ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی وجود دارد. یکی از این روش‌ها که نتایج ارزیابی را بصورت گرافیکی، کمّی ارائه می‌دهد، روش ارزیابی سریع یا ماتریس پاستاکیا می‌باشد که در این مطالعه از آن استفاده شد. یافته­ ها: گزینه‌های ارزیابی در این پژوهش شامل گزینه اول، اجرای پروژه سدکلارود و گزینه دوم، عدم اجرا می‌باشد. امتیازبندی تأثیرات مثبت و منفی پروژه احداث سدکلارود توسط ماتریس پاستاکیا (RIAM) ارائه شده در محیط‌های چهارگانه فیزیکی-شیمیایی، بیولوژیکی اکولوژیکی، اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی-اجرایی انجام شد. نتیجه­ گیری: لازم است سیاست­های مناسب برای محافظت از کشاورزان در هنگام خشکسالی به منظور کاهش تضاد آب دنبال شود. کسب درآمد از طریق فعالیت­ های غیرکشاورزی به تنهایی نمی­ تواند ادراک کشاورزان از تضاد آب را کاهش دهد و افزایش درآمد کشاورزان از کشاورزی برای کاهش تضاد آب مورد نیاز است. برگزاری جلسات گفتگو و تعامل بین کشاورزان می­تواند به تحلیل دلایل تضاد آب کشاورزی و یافتن روش­های مناسب برای کاهش آن کمک نماید.

هدف: هدف این پژوهش ارزیابی پیامدهای مثبت و منفی حاصل از اجرای پروژه احداث راه آهن آنتنی سبزوار به راه ­آهن مشهد - تهران بر محیط زیست پیرامونی آن با استفاده از ماتریس پاستاکیا است، و با تجزیه پروژه و محیط زیست آن به عوامل تشکیل دهنده (ریز عامل محیطی - ریز فعالیت پروژه) صورت گرفته است.روش و داده: تحقیق حاضر از نظر روش تحلیلی (کمی و کیفی) و از نظر نوع کاربردی است. با اجرای این روش ارزیابی آثار محیط زیستی، ابزاری مناسب برای اطمینان یافتن از اجرای مناسب پروژه به دست می ­آید. می ­توان این روش ارزیابی­ را روشی جهت تعیین، پیش ­بینی و تفسیر آثار محیط زیستی پروژه راه آهن بر محیط زیست منطقه و سلامت بوم نظام ­های آن دانست.یافته ها: یافته ها نشان می ­دهد که اثر فعالیت ­های پروژه بر عوامل فیزیکی و شیمیایی، در جمع بندی نهایی فقط در مورد اثر حفاری بر شکل زمین، اثرات و تغییرات منفی داشته است. در عوامل بیولوژیکی - اکولوژیکی، بیشترین اثرات منفی بر پوشش گیاهی و اراضی زراعی و باغی ایجاد شده است. محیط اجتماعی – فرهنگی اثرات و تغییرات مثبتی نشان دادند. در بررسی عوامل اقتصادی و فنی اجرای پروژه احداث راه ­آهن بر محیط زیست، تنها عاملی که دارای اثرات منفی است، هزینه تغییر کاربری است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که پروژه احداث راه آهن، در مجموع دارای 10 اثر و تغییرات منفی و 5 اثر و تغییرات مثبت بر محیط­ های مختلف است. همچنین با توجه به این نتایج توصیه به رعایت الزامات زیست محیطی می­ گردد.نوآوری، کاربرد نتایج: ارزیابی و اجرای پروژه راه آهن با روش ماتریس سریع  می تواند مناسب یا نامناسب بودن پروژه را با هزینه ی کمتر و در زمان کوتاه تری تعیین نماید.

EMD فعال کننده ساخت سمنتوم، لیگامان پریودنتال و استخوان در مرحله تکامل فولیکول دندانی است. بررسیهای هیستولوژیک نشان داده اند که کاربرد EMD موجب افزایش تشکیل سمان بدون سلول می گردد. سمان بدون سلول با الیاف خارجی، به خوبی با عاج زیرین اتصال پیدا می کند. به نظر می رسد که EMD برای سلول ها به عنوان ماتریکس عمل می کند و موجب فراهم شدن محیطی مناسب برای تکثیر و تمایز سلول ها جهت بازسازی بافت می گردد. هدف از این مطالعه بررسی هیستولوژیک اثربخشی Enamel Matrix Derivative (EMD) یا پروتیین ماتریکس مینا در روند Regeneration ضایعات پریودنتال می باشد. در این تحقیق EMD در Surgical Defect دندانهای پرمولر چهار گوسفند بالغ مورد استفاده قرار گرفت؛ بدین منظور فلپ موکوپریوستیال در سمت باکال دندانها انجام شد. صفحه استخوانی باکال از مزیال تا دیستال و تا عمق 4 میلی متر برداشته شد. پس از تراشیدن سمان ریشه با فرز و سپس اچینگ آن، از ماده EMD بر روی عاج اکسپوز استفاده گردید و فلپ بخیه شد. در سمت قرینه دندانهای مذکور که به عنوان کنترل در نظر گرفته شد، همین عملیات ولی بدون اچینگ و استفاده از EMD انجام شد. پس از حدود 100 روز گوسفندها کشته شدند و آزمایشات هیستولوژیک به وسیله میکروسکوپ نوری روی Block Section محدوده ای که تحت عمل جراحی قرار گرفت، انجام شد. نتایج نشان داد که در سمت تست بازسازی سمنتوم حدود 5/62% و بازسازی استخوان حدود 50-5/42% انجام شده بود؛ در حالی که در سمت کنترل بازسازی سمنتوم حدود 5/37% و بازسازی استخوان حدود 5/42%-5/32% بود؛ همچنین میزان مهاجرت آپیکالی جانکشنال اپی تلیوم در سمت کنترل حدود 10-8% بیشتر از سمت تست بود. نکته مهم این که در سمت تست سمان جدید کاملا به عاج زیرش چسبیده بود ولی در سمت کنترل یک شکاف (Gap) بین سمان تازه و عاج زیرین دیده می شد. این نتایج بیانگر بهبودی وضعیت Regeneration در سمت تست به دنبال کاربرد EMD می باشد و به نظر می رسد استفاده از این ماده شروع موفقی در درمانهای رژنراتیو ضایعات پریودنتالی باشد.

آجی چای از رودخانه های مهم حوضه آبریز دریاچه ارومیه است که آب های منطقه ای نسبتا وسیع از استان آذربایجان شرقی را جمع آوری و به دریاچه ارومیه می رساند. در سال های اخیر و در راستای احیای دریاچه ارومیه بخش هایی از این رودخانه به منظور انتقال آب به پیکره اصلی دریاچه ارومیه بازگشایی، بهسازی و سامان دهی شده است. در این پژوهش با استفاده از روش های ماتریس پاستاکیا و چک لیست وزنی (مقیاسی) اثرات محیط زیستی بهسازی رودخانه آجی چای در محیط های فیزیکی، بیولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی برای دو گزینه سامان دهی و عدم سامان دهی مطالعه و ارزیابی شد. بررسی مراحل ساخت و بهره برداری پروژه بر اساس نتایج حاصل از روش پاستاکیا نشان داد آثار مثبت طرح 61 درصد و آثار منفی آن برابر 7/31 درصد و 3/7 درصد آثار فاقد اثر بود. نتایج حاصل از روش چک لیست نیز نشان داد، عدم اجرای طرح سامان دهی رودخانه آجی چای باعث بروز 13 اثر مثبت در مقابل 29 اثر منفی خواهد بود. اثرات مثبت محدود به محیط طبیعی و فیزیکی و محیط بیولوژیکی است اما اثرات منفی علاوه بر محیط های مذکور در محیط های اقتصادی و اجتماعی نیز اتفاق خواهد افتاد. در حالت کلی بررسی های حاصل از هر دو روش نشان داد، بیشترین اثرات مثبت این طرح مربوط به جنبه های اجتماعی اقتصادی بود. در نهایت، ارزیابی اثرات محیط زیستی نشان می دهد طرح سامان دهی آجی چای در دستیابی به اهداف اولیه موفق عمل کرده است.

ارزیابی اثرات محیط زیستی یکی از روش های مناسب برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار است و می تواند به عنوان یک ابزار برنامه ریزی در دسترس مدیران و تصمیم گیران قرار گیرد. در این پژوهش، تاثیرات محیط زیستی معدن سنگ آهن آنومالی بررسی شده است. بدین منظور با تهیه چک لیستی از نظر کارشناسان و خبرگان، مهم ترین فاکتورهای محیط زیستی و اقتصادی- اجتماعی که از پروژه متاثر می شوند، شناسایی شدند و در ادامه با استفاده از روش ماتریس پاستاکیا، ارزیابی اثرات محیط زیستی پروژه در دو مرحله ساختمانی و بهره برداری انجام شد. نتایج نشان می دهد که در مرحله ساختمانی طرح، 2 اثر مثبت متوسط، 1 اثر مثبت کم، 4 اثر مثبت ناچیز، 7 اثر منفی ناچیز، 2 اثر منفی کم و 3 اثر منفی متوسط و در مرحله بهره برداری طرح نیز 2 اثر مثبت متوسط، 3 اثر مثبت کم، 3 اثر مثبت ناچیز، 5 اثر منفی ناچیز، 2 اثر منفی کم و 3 اثر منفی متوسط در محیط ایجاد می شود. همچنین برنامه مدیریت و پایش محیط زیستی برای هر کدام از بخش ها ارائه گردیده که در بخش فیزیکی باید پارامترهای هوا، خاک و صوت دائما نمونه برداری شود؛ در بخش بیولوژیکی، تنوع و تراکم و زادآوری، مهاجرت حیات وحش و گیاهان به صورت فصلی کنترل گردد؛ نشت و انتشار پساب ها، پسماندها و غبارات دائما پایش گردد. در مورد حوادث طبیعی باید بحث مدیریت بحران و ارزیابی ریسک به صورت فصلی صورت گیرد. همچنین مشارکت مردمی و جلب رضایت جوامع و اطلاع رسانی به صورت پیوسته انجام گردد و نیز سطح آگاهی محیط زیستی پرسنل ارتقاء داده شود.

امروزه محققان بر روی هدایت استخوان سازی با مواد مختلف مطالعه نموده و در این زمینه نتایج رضایت بخشی دراستفاده از ژلاتین ماتریکس استخوانی که حاوی پروتئین های شکل دهنده استخوان می باشد ارائه نموده اند. در این پژوهش به بررسی نقش این ماده در تسریع ترمیم نقایص استخوانی پرداخته شده است. بدین منظور از استخوان های بلند 10 سر خرگوش بالغ ژلاتین ماتریکس استخوانی تهیه گردید. 12 سر خرگوش دیگر نیز بعنوان شاهد انتخاب گردید. در سطح داخلی استخوان دشت نی پای راست هر گروه حفره ای به قطر 3.5 میلیمتر ایجاد گردید. علاوه بر Bone Wax در گروه آزمایش در محل ایجاد حفره 2 میلی گرم ژلاتین ماتریکس استخوانی قرار داده شد. در روزهای 0 ، 20 ، 40 و 53 پرتونگاری به صورت قدامی خلفی و جانبی تهیه گردید. همچنین تصاویری از استخوانهای درشت نی نمونه های شاهد و مورد آزمایش پس ازکشتن حیوانات تهیه شده و روند ترمیم محل حفره در نمونه ها با هم مقایسه گردید.در 6 نمونه شاهد تا 53 روز بعد از عمل تنها مقدار کمی ترمیم استخوانی انجام شده بود ولی در 4 مورد از نمونه های تحت آزمایش ترمیم استخوانی به طور کامل انجام گرفته بود و در دو مورد ترمیم بهتر از گروه شاهد بود. نتایج حاصله نشان دهنده موثر بودن این ماده در تسریع روند بازسازی استخوان است.

زمینه و هدف: پالاتال گروو به عنوان یک نقص رشدی - تکاملی می تواند موجب بروز مشکل پریودنتال شود. به همین دلیل تشخیص و درمان به موقع عوارض ناشی از آن بسیار با اهمیت است. هدف از انجام این مطالعه، ارزیابی کلینیکی کارآیی فرآورده ماتریکس مینا در درمان نقایص پریودنتالی ناشی از پالاتال گروو می باشد.روش بررسی: 10 بیمار که دارای پالاتال گروو در دندان لترال فک بالا بودند و عمق پاکت در دندان آنها چهار میلی متر یا بیشتر بود از بین مراجعان به بخش پریودنتیکس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و مطب خصوصی در سال 1381-1382 انتخاب شدند. در حین جراحی پس از کنار زدن Flap به صورت Root planning , Full thickness دقیق و Saucerization گروو انجام و سپس فرآورده ماتزیکس مینا روی ناحیه گروو قرار داده می شد. متعاقب آن فلپ به صورت Caronally قرار داده می شد و با نخ 0-3 بخیه می گردید. بیماران دو هفته، یک و سه ماه پس از جراحی مورد بررسی قرار می گرفتند. اندازه گیری عمق پاکت در فواصل قبل از جراحی ، یک و سه ماه پس از جراحی و اندازه گیری سطح چسبندگی قبل از جراحی و سه ماه پس از جراحی انجام می گرفت. آزمون مورد استفاده در این مطالعه آزمون تفاوت میانگین ها بوده است. یافته ها: متوسط عمق پاکت Probing Pocket Depth (PPD) و حد چسبندگی بالینی Clinical Attachment Level (CAL) قبل از جراحی به ترتیب 5.7 میلی متر و 6.2 میلی متر بود که متوسط متغیرهای فوق سه ماه پس از جراحی به ترتیب 1.55 میلی متر و 2.05 میلی متر محاسبه شد. میزان چسبندگی بدست آمده پس از سه ماه ، 71.05% محاسبه شد که نسبت به قبل از جراحی تفاوت معنی داری (p-value<0.000) را در سطح بسیار بالا نشان می دهد.نتیجه گیری: در مجموع می توان چنین نتیجه گرفت که کاربرد فراورده ماتریکس مینا در بدست آوردن چسبندگی پریودنتال در دندانهای دارای پالاتال گروو موفقیت آمیز بوده است.